Weegschaalbarcodes uitgelegd: hoe prijs en gewicht in een barcode belanden

Je snijdt een stuk kaas af, legt het op de weegschaal en er rolt een sticker uit met een barcode. Bij de kassa scan je die sticker en het juiste bedrag verschijnt op het scherm. Handig — tot je overstapt naar een ander kassasysteem en diezelfde sticker ineens “onbekend artikel” oplevert.

Hieronder wat er in zo’n barcode staat, en waarom het per merk verschilt.

Een gewone barcode versus een weegschaalbarcode

Een normale EAN-13 barcode op een pak koffie is een vast nummer. Dat nummer hoort bij dat product, wereldwijd, en de prijs staat in de kassa. Scan je hem, dan zoekt de kassa het artikel op en pakt de prijs erbij.

Bij verse producten werkt dat niet. Elk stuk kaas weegt anders, dus elk stuk heeft een andere prijs. De weegschaal drukt daarom een barcode af waarin het gewicht of het bedrag zélf verstopt zit.

Hoe zo’n code is opgebouwd

Een weegschaalbarcode is nog steeds dertien cijfers, maar die cijfers hebben een andere betekenis. Een veelgebruikte indeling ziet er zo uit:

2 7 0 4 5 1 2 0 0 1 9 9 5 8
│ │ └───┬───┘ └────┬────┘ │
│ │     │          │      └── controlecijfer
│ │     │          └───────── prijs: 001995 = € 19,95
│ │     └──────────────────── artikelnummer: 04512
│ └────────────────────────── type: prijs of gewicht
└──────────────────────────── voorvoegsel: intern artikel

De eerste cijfers zeggen tegen de kassa: dit is geen gewoon artikel, dit is een interne code. In Europa worden daar meestal de voorvoegsels 02 en 20 tot en met 29 voor gebruikt. Die nummers zijn nooit aan een echte fabrikant uitgegeven, juist zodat winkels ze zelf kunnen gebruiken.

Daarna komt het artikelnummer, en daarna óf de prijs óf het gewicht. Het laatste cijfer is een controlecijfer waarmee de scanner checkt of hij goed heeft gelezen.

Waarom het per merk verschilt

Hier zit het probleem. Er is geen enkele afspraak over hoeveel cijfers het artikelnummer krijgt en hoeveel de prijs. Elk weegschaalmerk — en vaak elk model — doet het net anders:

• Het artikelnummer is vier, vijf of zes cijfers lang
• De prijs heeft twee decimalen, of het gewicht heeft er drie
• Sommige modellen stoppen het gewicht in de code, andere de prijs
• Bepaalde merken gebruiken een eigen voorvoegsel

Het gevolg: dezelfde sticker die bij je oude kassa perfect werd gelezen, wordt bij een nieuwe kassa als een onbekend artikel van € 4.512,00 gezien. Niet omdat de barcode fout is, maar omdat het systeem hem volgens een ander schema uitleest.

Wat je moet regelen bij een nieuwe kassa

Vraag drie dingen:

1. Welke formaten kent het systeem? Merken als Bizerba, Mettler Toledo, Avery Berkel, CAS en Digi hebben hun eigen indeling. Als die als voorinstelling in het systeem zitten, hoef je zelf niets uit te rekenen.

2. Kan ik het per winkel instellen? Heb je twee vestigingen met verschillende weegschalen, dan moet het per locatie kunnen verschillen.

3. Kan ik het testen zonder een klant voor mijn neus? Een testfunctie waarin je een barcode inscant en direct ziet hoe die wordt opgesplitst, scheelt een hoop giswerk. Klopt het niet, dan pas je het schema aan tot het wel klopt.

Een praktische controle voordat je overstapt

Doe dit voordat je een handtekening zet:

1. Print een sticker van elk soort product dat je weegt — kaas, vleeswaren, groente, noten.
2. Laat die stickers bij de leverancier inscannen op het nieuwe systeem.
3. Controleer of naam én bedrag kloppen, niet alleen het bedrag.

Klopt de naam niet maar het bedrag wel, dan wordt het artikelnummer verkeerd uitgelezen. Je bon telt dan wel goed op, maar je omzet per product klopt niet meer — en dat merk je pas als je maanden later je rapportages bekijkt.

En rechtstreeks koppelen?

Naast werken met geprinte stickers kun je een weegschaal ook direct aan de kassa hangen, via serieel, USB of het netwerk. De kassa vraagt dan het gewicht op het moment dat je het artikel aanslaat, en er komt geen sticker aan te pas.

Dat is prettiger aan een bedieningsbalie waar je per klant weegt. Bij een zelfbedieningsafdeling waar klanten zelf afwegen en een sticker plakken, blijven geprinte barcodes juist de handigste route.

---

In 10Key POS zitten de barcodeformaten van Bizerba, Mettler Toledo, Avery Berkel, CAS/Digi en GS1 als voorinstelling, met een testfunctie om je eigen barcode te controleren. Bekijk het kassasysteem voor supermarkten of vraag een demo aan en scan er een paar voor ons in.